Skip to content. | Skip to navigation

Vikaspedia

मुख्य / शेती / जल व मृद संधारण
शेअर करा
Views
  • स्थिती: संपादनासाठी खुला

जल व मृद संधारण

या विभागात जल व मृद संधारणा ची माहिती व पाणलोट क्षेत्र विकास म्हणजे काय? याबद्दल माहिती दिली आहे.

एकीतून निर्माण केली जलसमृद्धी
पाण्यासाठी भ्रमंती करणारे गाव, सिंचनाचा भरवसा नसणारे मौजे शिरूर अनंतपाळ हे तालुक्‍याचे गाव (जि. लातूर) पाण्याबाबत आज स्वयंपूर्ण झाले आहे.
नियोजन करा जलसंधारणाचे
कोरडवाहू शेतीमध्ये जमिनीवर पडणाऱ्या पावसाचा प्रत्येक थेंब जेथे पडतो, तिथेच ते मुरविल्यास जमिनीमध्ये ओलावा दीर्घकाळ टिकून ठेवण्यास मदत होते.
कमी खर्चात बंधारा
नाले-ओहोळावर घडीचा बंधारा सुयोग्य जागा निवडून बांधावा. या बंधाऱ्यासाठी गावातच उपलब्ध असलेले साहित्य योग्य पद्धतीने आखणी करून वापरता येते.
धोरणांची अंमलबजावणी
आशियातील देशांच्या आर्थिक परिस्थितीमध्ये सुधारणा होत असतानाच जलस्रोतांवर प्रचंड ताण निर्माण होत आहे.
पाणलोट - विकासाची गंगा
ऊसतोडणी कामगारांच्या सुंदरवाडी (ता.पैठण, जि. औरंगाबाद) गावाने गावशिवारात पडणारा पावसाचा प्रत्येक थेंब अडविण्यासाठी धडपड केली. त्याची ही यशकथा.
जलसंधारणाच्या उपाययोजना
मृद्‍ व जलसंधारणाच्या पद्धतींचा वापर करताना पाऊसमान, जमिनीचा प्रकार, उतार, जमिनीची खोली आणि जमिनीवरील आच्छादन या बाबी लक्षात घ्याव्यात.
पाणलोट विकास आवश्‍यक
कश्‍यप ऋषींनी तलावाच्या बांधकामाचे अत्यंत शास्त्रशुद्ध पद्धतीने विवेचन केले आहे. तलाव बांधत असताना शिल्पशास्त्रात पारंगत असलेल्या तज्ज्ञ व्यक्तीकडून राजाने आराखडा करावा.
कातपूरने अनुभवली जलसमृद्धी
दोन सिमेंट नाला बांध व एका कोल्हापुरी बंधाऱ्यादरम्यान सुमारे नऊशे मीटर लांबीच्या नाल्याचे खोलीकरण, रुंदीकरण केल्यामुळे मौजे कातपूर (ता. जि. लातूर) येथे जलसुरक्षा निर्माण झाली आहे.
शेतकऱ्यांच्या जीवनात जलसमृद्धी
नंदुरबार जिल्ह्यातील आदिवासी व दुर्गम भागातील शेतकऱ्यांना शाश्‍वत उपजीविका उपलब्ध होण्यासाठी राष्ट्रीय कृषी नवोन्मेषी प्रकल्प राबवण्यात आला.
गावांना मिळाली जलसुरक्षा
साखळी सिमेंट कॉंक्रिट बंधाऱ्यात साठलेल्या पाण्याने माण तालुक्‍यातील 21 गावांतील परिस्थिती बदलत आहे.
नेवीगेशन
Back to top