Skip to content. | Skip to navigation

Vikaspedia


T2 2018/11/21 01:49:44.345595 GMT+0530
मुख्य / शेती / पशूपालन / मेंढी पालन
शेअर करा

T3 2018/11/21 01:49:44.350801 GMT+0530
Views
  • स्थिती: संपादनासाठी खुला

T4 2018/11/21 01:49:44.402566 GMT+0530

मेंढी पालन

मेंढी पालन हा कोरड्या जमिनीवर शेती करणाऱ्यांसाठी फार महत्वाचा भाग असून कमीतकमी गुंतवणूक करून किरकोळ आणि लहान शेतकऱ्यांसाठी एक फायदेशीर उद्योग बनू शकतो. तसेच मेंढी पालन हे छोट्याशा जागेवर किंवा एखाद्या घराच्या शेडमध्ये देखील करता येते.

मेंढी पालनाचे फायदे
मेंढी पालन हे कितीही प्रमाणात किंवा एखाद्या घराच्या शेडमध्ये देखील करता येते. कोरड्या जमिनीवर शेती करण्यासाठी हा एक फार महत्वाचा घटक आहे.
महाराष्ट्रातील मेंढयाच्या जाती
महाराष्ट्रातील मेंढयाच्या जाती
मेंढी पाळीव प्राणी
मेंढी हा पोकळ शिंगे असलेला, रवंथ करणारा, समखुरी प्राण्यांच्या आर्टिओडॅक्टिला गणातील बोव्हिडी कुलाच्या कॅप्रिनी या उपकुलातील प्राणी आहे.
रानटी मेंढ्यांच्या जाती
तुर्कस्तानलगतच्या पामीर पठारावरील ४,९०० मी. उंचीवर मार्को पोलो या यूरोपीय प्रवाशांना तेराव्या शतकात रानटी मेंढ्यांचे कळप आढळले होते .
मेंढीपालन जग आणि भारत
प्राचीन काळी मेंढ्‌यांची पैदास व जोपासना कशी केली जात असे याबद्दलची निश्चित माहिती उपलब्ध नाही. पंधराव्या शतकापासूनची यांसंबंधीची माहिती मिळते.
मेंढ्यांच्या जाती
स्थूलमानाने भारतामध्ये मेंढ्यांचे चार प्रकार आढळतात व वर्णनाच्या सोईसाठी भारताचे चार भाग कल्पिले आहेत. हिमालयाच्या आसपासचा, उत्तर, दक्षिण व पूर्व भारत हे ते भाग होत.
मेंढी संगोपन
मेंढ्यांच्या संगोपनाच्या पद्धती देशकाल परिस्थिती, मेंढ्यांची संख्या, जलवायुमान, चराऊ रानांची उपलब्धता यांवर अवलंबून असतात.
मेंढ्यामध्ये आढळणारे रोग
मेंढ्‌यांमधील आजार सहजासहजी ओळखू येत नाहीत. त्या बऱ्याच आजारी झाल्या म्हणजेच आजाराची लक्षणे दिसू लागतात.
गोचिडांच्या प्रादुर्भावाने वाढतोय मेंढ्यांच्या मरतुकीचा दर
गोचिडांमुळे जनावरांमध्ये अशक्तपणा येऊन काही रोगांचा प्रादुर्भाव होत असल्याचे माहिती असले, तरी मेंढ्या आणि कोकराच्या प्रतिकारकतेत घट होऊन मरतुकीच्या शक्‍यता वाढत असल्याचे समोर आले आहे.
शास्त्रीय पद्धतीने करा मेंढ्यांची पैदास
प्रथम पैदाशीकरिता वापरात येणाऱ्या मेंढीचे वय एक ते दीड वर्ष असावे. पैदाशीचा मुख्य हंगाम जून-जुलै व दुय्यम हंगाम जानेवारी-फेब्रुवारीमध्ये असतो.
नेवीगेशन

T5 2018/11/21 01:49:44.491768 GMT+0530

T24 2018/11/21 01:49:44.497996 GMT+0530
Back to top

T12018/11/21 01:49:44.290450 GMT+0530

T612018/11/21 01:49:44.310206 GMT+0530

T622018/11/21 01:49:44.331404 GMT+0530

T632018/11/21 01:49:44.331532 GMT+0530