অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

शेती अवजारे व उपकरणे

शेती अवजारे व उपकरणे

  • आंतरमशागतीसाठी अवजारे
  • आंतरमशागतीसाठी वापरण्यात येण्यारया अवजाराविषयी येथे माहिती देण्यात आलेली आहे.

  • उसशेतीसाठी कृषीयंत्रे
  • ऊस शेतीसाठी अनेक औजारे आणि यंत्रे उपयोगी आहेत. त्यामध्ये ऊस लागवनी यंत्र (प्लांटर) अतिशय उपयुक्त असते.

  • ऊस कापणी उपकरण
  • या विभागात "उस गाठी खुडे" या ऊसाच्या गाठी खुडन्यासाठीच्या उपकरनासंबधीची माहिती दिली आहे.

  • ऊस लागवड यंत्र
  • शेताच्या प्राथमिक मशागतीनंतरची ऊस लागवडीची सर्व कामे या यंत्राच्या साह्याने एकाच वेळी केली जातात.

  • कडबाकुट्टी यंत्र
  • कडबाकुट्टी मशिन वापरण्यास सुरू करण्याअगोदर त्याचे सर्व गिअर्स, बेअरिंग्ज यांना वंगण देणे गरजेचे आहे.

  • कीटक व्यवस्थापन उपकरण
  • धान्य साठवून ठेवताना त्याला कीड लागू नये याची काळजी घेणे गरजेचे असते. या विभागात धान्याच्या कीटक व्यवस्थापनासाठीच्या विविध उपकरणांची / उपायांची माहिती दिली आहे.

  • कृषी अवजारांची निर्मिती
  • महाराष्ट्र राज्य कृषी उद्योग विकास महामंडळाद्वारे विवध कृषी यंत्रसामग्री व अवजारांची निर्मिती व विक्री केली जाते.

  • कृषी अवजारे भाडेतत्त्वावर
  • शेतीमध्ये विविध कामांसाठी वापरली जाणारी सर्व अवजारे खरेदी करणे छोट्या व मोठ्याही शेतकऱ्यांसाठी अव्यवहार्य बाब आहे.

  • क्रिडा टोकणयंत्र
  • ट्रॅक्‍टरचलित "क्रिडा' टोकणयंत्राचा वापर केल्यास उत्पादनखर्चामध्ये बचत होऊन उत्पादनवाढीसाठी मदत होते.

  • क्रीम सेपरेटर यंत्र
  • दुधातील स्निग्धांश वेगळे करण्यासाठी दूध प्रक्रिया उद्योगात क्रीम अथवा मलई सेपरेटर वापरतात.

  • गंधसापळे स्वस्तात बनवा
  • कीडनाशक सापळ्यांचा मुख्य उपयोग शत्रुकीटकांना आकर्षित करून त्यांचे नियंत्रण करणे हाच आहे.

  • गहू पिकातील तणनियंत्रणासाठी मोगी कोळपे फायदेशीर
  • गहू हे पीक सुरवातीच्या काळात तणांच्या स्पर्धेसाठी संवेदनशील आहे. पिकांची उत्पादकता कमी होऊन 70 ते 80 टक्‍क्‍यांपर्यंत नुकसान होते. आंतरमशागतीद्वारे तणनियंत्रण केल्यास पिकांनाही फायदा होतो.

  • जमिन मशागत - सबसॉयलर
  • हार्ड पॅन व जमिनीखालचा अच्छिद्र भाग फोडून जमिनीत हवा खेळती ठेवणे, तसेच जमिनीमध्ये पाणी मुरण्यासाठी सबसॉयलरचा वापर फायदेशीर ठरतो.

  • जीआयसी सायलो उपयुक्त
  • अन्नधान्य साठविण्यासाठी सध्या वापरल्या जाणाऱ्या पारंपरिक गोदाम पद्धतीच्या तुलनेमध्ये सायलो पद्धतीने अधिक चांगल्या प्रकारे धान्य साठविणे शक्य होते.

  • ट्रॅक्‍टरची देखभाल
  • ट्रॅक्‍टरचे व्यवस्थापन हे कामाच्या तासावरून केले जाते. ट्रॅक्‍टरचा वापर करताना चाकातील हवा योग्य प्रमाणात आहे किंवा नाही याची खात्री करावी.

  • ट्रॅक्‍टरची देखभाल वाढवते कार्यक्षमता
  • ट्रॅक्‍टरची नियमित देखभाल केल्यास ट्रॅक्‍टरची काम करण्याची क्षमता व आयुष्य वाढते. त्यासाठी निरीक्षण, ॲडजस्टमेंट व दुरुस्ती या त्रिसूत्री लक्षात ठेवावी.

  • धणे फोडणारे यंत्र
  • धन्याचा वापर लावण्यासाठी किंवा धने डाळ करण्याआधी ते फोडावे लागतात. या विभागात धने फोडण्यासाठी जे बाजारात यंत्र उपलब्ध आहे त्यासंबधी माहिती दिली आहे.

  • पेरणी यंत्र
  • या यंत्राच्या लोखंडी सांगाड्यावर बी व खतपेटी बसविलेली आहे. बीजपेटीतील बियाणे प्रमाणित करण्यासाठी खाचा असलेला रोलर दिलेला आहे.

  • पॉवर वीडर,छोटे ट्रॅक्‍टर
  • लहान शेतकऱ्यांची गरज ओळखून बाजारपेठेत आता पॉवर वीडर, ग्रास कटर, आधुनिक फवारणी यंत्र आणि 10 ते 25 अश्‍वशक्तीचे ट्रॅक्‍टर्स उपलब्ध झाले आहेत.

  • प्रक्रियेसाठी मिनी डाळ मिल
  • तुरीवर प्रक्रिया करून डाळ बनविण्याकरिता मिनी डाळ मिल विकसित करण्यात आली.

  • बहुपयोगी पॉवर टिलर
  • पॉवर टिलरसोबत काम करीत असताना अंगावर सैल कपडे वापरू नयेत, तोंडावर व डोक्‍यावर चांगल्या कपड्याने गुंडाळून घ्यावे.

  • बहुपीक टोकण यंत्र
  • ज्वारी, मका, भुईमूग, सूर्यफूल, करडई, सोयाबीन, हरभरा इत्यादी पिकांची टोकण पद्धतीने पेरणी करता येते.

  • बहुपीक टोकण यंत्र
  • कमीत कमी 35 अश्‍वशक्तीवर चालणाऱ्या या टोकण यंत्राने आठ तासांत तीन ते साडेतीन हेक्‍टर क्षेत्रावर पेरणी करता येते.

  • बेदाणे प्रतवारीसाठी यंत्रे ठरतात फायदेशीर
  • अलीकडच्या काळात बेदाणे निर्मितीमध्ये बदल झाला आहे. मळणी यंत्र, फोल काढायचे यंत्र, सॉर्टर यंत्रामुळे बेदाणा प्रतवारी आणि गुणवत्तावाढीमध्ये सुलभता आली आहे. मजूर टंचाईमुळे यंत्राचा वापर वाढतो आहे.

  • भात झोडणी यंत्र
  • ठाणे जिल्ह्यातील विरार परिसरातील नंदाखाल येथील कैतन पास्को लोपिस ऊर्फ एस. के. बाबा यांनी भात झोडणी यंत्र विकसित केले आहे.

  • मशागतीसाठी कोणती अवजारे वापरावीत..
  • हे यंत्र 6.5 एच. पी. पेट्रोल इंजिनवर चालते. याला समोरील बाजूस विविध यंत्रे जोडण्याची व्यवस्था केलेली आहे. यंत्राला दोन टेन्शन क्‍लच दिले आहेत.

  • रोटाव्हेटर
  • रोटाव्हेटरचे आयुष्यमान वाढविण्यासाठी व इतर अडचणी कमी करण्यासाठी ट्रॅक्‍टरचा पी.टी.ओ. शाफ्ट सरळ रेषेत कार्यरत राहील याची दक्षता घ्यावी

  • विद्युतमोटारची काळजी
  • विद्युत मोटार आय.एस.आय. मान्यताप्राप्त असावी. मोटारीची किंमत वाजवीपेक्षा अधिक असू नये.

  • विविध प्रकारची पेरणी यंत्रे
  • पेरणी यंत्राबाबत माहिती येथे देण्यात आली आहे.

  • सापळा पीक लावा
  • या पद्धतीचा अवलंब करताना किडींना आपल्याकडे आकर्षित करणारे पीक म्हणजे सापळा पीक.

    © 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
    English to Hindi Transliterate