অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

महिलांची सेंद्रिय भाजीपाला शेती

महिलांची सेंद्रिय भाजीपाला शेती

डोंगराळ भागातील शेती चढउतार, विखुरलेले जर्मनीचे तुकडे, उथळ व धूप होणा-या जमिनीमुळे खालावत जाणारा पोत यामुळे सर्वकामेपद्धतात. ग्रामीण भागात विकासाचे काम करणा-या 'संजीवनी' या संस्थेने उत्तराखंड राज्यातील भिख्यासेन या तालुक्यातील अडभोरा खेडे शाश्वत व सेंद्रीय शेती पद्धतीला चालना देण्यासाठी नेिवठ्ठले. संजीवनीने ५१ अल्पभूधारक शेतकरी महिलांना दोन गटात विभागून प्रकल्पाला सुरुवात केली.

महिलांना सेंद्रीयपद्धतीने शेती कशी करतात याचे प्रशिक्षण देण्यात आले. शेतातील पीक अवशेष व शेण वापरून गांडूळ खत, बायोडायनामिक कंपोस्ट आणि तरल खत (जीवामृत) तयार करण्य़ाचे प्रशिक्षण दिले. ग्राश्यतिरिक्त जैविक कोष्ठ्ठ व रोग नियंत्रणाच्या पद्धतीबाबत प्रशिक्षित केले. ग्रा महिलांच्या गटांनी भाजीपाल्याचे उत्पादन घेतले. बुरशी व जिवाणूयुक्त रोगांपासून बचाव करण्यासाठी बीयाणांना पी.एस.बी (PSB), ट्रायकोडर्माची जीजप्रक्रिय़ा करण्य़ात आली.

नर्सरी तयार करताना जमिनीच्या मशागतीकडे विशेष लक्ष देण्यात आले. मुख्य शेतात पुर्नलागवड करण्याअगोदर पंचगव्यात रोपांची मुळे डुबविण्यात आली. त्यामुळे मागील वर्षांपेक्षा चांगले उत्पादन मिळाले. त्याचे हंगामातील सरासरी उत्पन्न रु. ४७,००० वरून ८६,००० हजार पर्यंत वाढले. सोबत दुग्ध व्यवसाय केल्यामुळे मिळकतीत सातत्य राखता आली.

तक्ता क्र. १ : भाजीपाल्याचे उत्पादन

भाजीपाला २०१३-१४ क्विं/हेक्टर २०१४-१५ क्विं/हेक्टर
वांगी१.०१.५
फुलकोबी१.५ - २.०१.५-२.५
पत्ताकोबी१.५ -२.०२.०-२.५
टमाटर१.० -१.5०.५-०.७५
मिरची४०-४५४५-५०

सध्या, या खेड्यातून दररोज ५० लिटर दुधाचे उत्पादन होत आहे.

प्रत्येक वर्षी ८ ते १० लाखाची मिरची विकली जात आहे. बाजारापर्यंतची साखळी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. जेणेकरून उपभोक्त्याच्या मध्ये दलाल येत नाही याची सोय केली आहे.


स्त्रोत - लिजा इंडिया



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate