शिक्षण

विद्यार्थ्यासाठी दालन

भूगोल 

कडलोर माला 

/education/भारतीय-शिक्षण-व्यवस्थेचा-आढावा-रचना,-उपक्रम-आणि-आव्हाने

सार्वजनिक आणि खाजगी संस्थांचे विविध मिश्रण असलेली भारतीय शिक्षण प्रणाली सर्व नागरिकांना दर्जेदार शिक्षण प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते. प्रगती असूनही, तिला असमान प्रवेश आणि गुणवत्तेच्या चिंतांसारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागतो, परंतु NEP 2020 आणि तंत्रज्ञानाचा वापर यासारखे उपक्रम सुधारणेसाठी महत्त्वपूर्ण संधी देतात.

/education/3030-एकलव्य-stem-एज्युकेशन-ऑनलाइन-सिरीज

 3030 एकलव्य STEM एज्युकेशन ऑनलाइन सिरीज बद्दल माहिती प्रदान करते, CBSE द्वारे सेंटर फॉर क्रिएटिव्ह लर्निंग, IIT, गांधीनगर यांच्या सहकार्याने एक उपक्रम.

/education/बारा-गुंबद-मकबरा-आणि-मशीद-लोधी-गार्डन-दिल्ली

दिल्लीतील लोधी गार्डन येथील बारा गुंबद मकबरा आणि मशिदीची माहिती प्रदान करते

/education/93593f92694d92f93e92a940920947-935-92e93993e93593f92694d92f93e93292f947

या विभागात महाराष्ट्र, राष्ट्रीय व जागतिक विद्यापीठे व  महाविद्यालयांची आणि विविध शास्त्रीय व संशोधन संस्थांची  माहिती देण्यात आली आहे. 

/education/93693f91594d937923-93890292c902927940924-91593e939940-92e93e93993f92494092a91f-92b93f93294d92e94d938

या विभागात विद्यार्थ्यांना, शिक्षकांना तसेच इतरांना उपयोगी पडतील आशा काही माहितीपट (फिल्म) दिल्या आहेत. 

ई-मेधा (ई-मेडिकल हेरिटेज ऍक्सेशन कॅटलॉग) पोर्टल, नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियन मेडिकल हेरिटेज (NIIMH) बद्दल माहिती प्रदान करते, जे पारंपारिक औषधांचे शहाणपण दर्शविणारी 12,000 हून अधिक पुस्तके ऍक्सेस करण्याची परवानगी देते.

/education/93693f91594d93792393e91a93e-90592793f91593e930

या विभागात शिक्षणाच्या अधिकाराविषयी माहिती देण्यात आली आहे. यात बालकांचे अधिकार, त्या बद्दलची पुस्तिका, अंध व अपंग मुलांच्या शिक्षणाचा अधिकार या बद्दल माहिती देण्यात आली आहे.

/education/स्वातंत्रदिन

स्वातंत्र्यदिन हा केवळ झेंडावंदन करण्याचा आणि सुट्टी उपभोगण्याचा दिवस नाही, तर तो आपल्या देशाप्रती असलेल्या कर्तव्यांची पुनर्रचना करण्याचा दिवस आहे. चला, या १५ ऑगस्टला आपण सगळे मिळून एकच संकल्प करूया ...देशाला अधिक समृद्ध, सुरक्षित आणि समतावादी बनवण्यासाठी आपण सतत कार्यरत राहू.

जय हिंद जय भारत

या विभागात शिक्षणा विषयी भारत सरकारच्या विविध योजना, कार्यक्रमांची माहिती देण्यात आली आहे.

या विभागात लोक सेवा आयोगाच्या परीक्षा, प्रवेश परीक्षा पदवी नंतर, १० वी नंतर, १२ वी नंतर या विषयांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/93893e93993f92494d92f93e93593f93792f940-93893094d93591593e939940

या विभागात प्रादेशिक, राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय साहित्य, साहित्य प्रकार व साहित्यिकांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/पीएम-ई-विद्या

PM e-VIDYA बद्दल माहिती प्रदान करते - शैक्षणिक संसाधनांसाठी एक बहुविध प्रवेश उपक्रम.

/education/नॅशनल-कौन्सिल-फॉर-हॉटेल-मॅनेजमेंट-जॉइंट-एंट्रन्स-एक्झामिनेशन-(nchm-jee)

B.Sc च्या प्रवेशासाठी नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) द्वारे आयोजित नॅशनल कौन्सिल फॉर हॉटेल मॅनेजमेंट जॉइंट एंट्रन्स एक्झामिनेशन (NCHM JEE) बद्दल माहिती प्रदान करते . (आतिथ्य आणि हॉटेल प्रशासन) शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी नॅशनल कौन्सिल फॉर हॉटेल मॅनेजमेंट अँड केटरिंग टेक्नॉलॉजी (NCHM&amp;CT) शी संलग्न हॉटेल मॅनेजमेंट (IHM) संस्थेतील अभ्यासक्रम.

/education/प्रक्रिया-सुरक्षिततेतील-पदव्युत्तर-पदविका-कार्यक्रम

 कारखान्यांमध्ये कामाच्या ठिकाणी होणाऱ्या अपघातांना तोंड देण्यासाठी आयआयटी मद्रासने सुरू केलेल्या अशा प्रकारच्या पहिल्याच पदव्युत्तर पदविका कार्यक्रमाबद्दल माहिती प्रदान करते. 

या विभागात विविध शैक्षणिक संसाधनांच्या लिंक्स  दिल्या आहेत. 

या मध्ये विविध उपयुक्त ई- पुस्तके देण्यात आलेली आहेत. 

/education/childrens-corner/93593f91c94d91e93e92893e91a940-92a94193894d924915947-92a94d93092f94b917-916947933923940

या विभागात विज्ञानाची पुस्तके, विज्ञानाचे प्रयोग, खेळणी यांचा समावेश करण्यात आला आहे.

/education/childrens-corner/93894291594d93794d92e91c94093593693e93894d92494d930

या विभागात सूक्ष्मजीवशास्त्र या बद्दल माहिती दिली आहे.

/education/childrens-corner/93593f91c94d91e93e928

या विभागात विज्ञानाची माहिती, प्रयोग देण्यात आले आहेत.

/education/childrens-corner/91c94893593593f93593f92792493e

या विभागात विद्यार्थ्यांसाठी सभोवतालची जैवविविधता कोणती असते याची माहिती दिली आहे. 

/education/childrens-corner/90593094d92593693e93894d92494d930

या विभागात अर्थशास्त्र या विषयी माहिती देण्यात आली आहे.

/education/childrens-corner/91592593e-91593593f92493e-935-91793e923940

या विभागात शालेय अभ्यासक्रमाच्या व्यतरिक्त साहस कथा, निसर्ग कविता व देशभक्तीपर गाणी यांचा समावेश करण्यात आला आहे.

/education/childrens-corner/92a91594d937940

यामध्ये सृष्टीत आढळणाऱ्या विविध पक्ष्यांची माहिती देण्यात आलेली आहे. 

/education/childrens-corner/अपार-आयडी-एका-अद्वितीय-विद्यार्थी-ओळख-प्रणालीद्वारे-भारतातील-शिक्षणात-क्रांती-घडवत-आहे

एनईपी २०२० अंतर्गत भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी एक अद्वितीय ओळखपत्र, अपार आयडी, शैक्षणिक संसाधनांपर्यंत पोहोचण्यास सुलभ करते आणि शैक्षणिक प्रगतीचा मागोवा घेते. डेटा गोपनीयता आणि डिजिटल विभाजन यासारख्या आव्हानांना तोंड देताना कार्यक्षमता, वैयक्तिकृत शिक्षण आणि डेटा-चालित निर्णय घेण्यामध्ये सुधारणा करून विद्यार्थी, संस्था आणि सरकारला फायदा होतो.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91392a932

खनिज. अस्फटिकी. संपुंजित, कधीकधी वृक्काकार (मूत्रपिंडाच्या आकाराच्या), झुंबराकार, ग्रंथिल किंवा चूर्णाच्या स्वरूपात आढळते. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92e945917947932928940-92e947918

मॅगेलनी दीर्घिकेमधील सेफीड रूपविकारी ताऱ्यांचा अभ्यास करताना दूरदूरच्या दीर्घिकांची अंतरे काढण्याची एक अभिनव पद्धत.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93094292a93e90292493093f924-916921915

मूळचे रूप अंशतः किंवा समूळ पालटलेल्या खडकांना रूपांतरित खडक म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91692893f91c-92a94293094d93594791594d937923

एखाद्या क्षेत्रात एखाद्या उपयुक्त खनिजाचा आर्थिक दृष्ट्या पुरेसा मोठा साठा आहे की नाही, हे ठरविण्यासाठी जे निरीक्षणाचे आणि तपासणीचे काम करतात, त्याला खनिज पूर्वेक्षण म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91d94091c-90692393f-92d930

भूपृष्ठावर त्याच्या बाहेरून कार्य करणारी कारके त्याची काही ठिकाणी झीज घडवून आणतात, तर काही ठिकाणी ती त्यात भर घालतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92d94292694d93094b923940

ज्याच्यात प्रादेशिक प्रमाणावर (मोठ्या क्षेत्रावर) दीर्घ काळात प्रचंड जाडीचा गाळ साचला आहे, असे भूपृष्ठावरील लांबट व निरूंद क्षेत्र.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91794192f93e92893e-92d94291794b932

गुयानाची बहुतेक भूमी म्हणजे आर्कियन कालीन, सु. १५२ मी. उंचीचे पठार होय. हा स्फटिकी मंच तृतीयक व चतुर्थक काळांत समुद्राखाली दबला गेला. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693893e92e93e924940932-93694893293892e942939

आसामच्या मैदानी प्रदेशातील आणि शिलाँगच्या पठारातील शैलसमूहांचे बरेच अध्ययन झालेले आहे. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92d94292e93f93894d93593094292a947-935-92494d92f93e90291a940-90992494d92a92494d924940

भूपृष्ठावर खंड आणि महासागरांच्या द्रोणी ही प्रमुख भूमिस्वरूपे आहेत.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92e902917933

सूर्यकुलातील नवग्रहांपैकी मंगळ हा एक ग्रह.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693094791594092a93e

दक्षिण अमेरिकेच्या पेरू देशातील याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आणि देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91590192c94d93093f92f928

भूवैज्ञानिक इतिहासाच्या एका विभागाचे नाव. कालाच्या विभागाला कँब्रियन कल्प व त्या कल्पात तयार झालेल्या खडकांच्या गटाला कँब्रियन संघ म्हणतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93593e93294191593e91793f93093f

वाऱ्याच्या क्रियेने बनलेली सुट्या वाळूची लहान टेकडी किंवा कटक.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594b93290292c93e90791f-91f90191f94593293e90791f

खनिज स्फटिक समचतुर्भुजी; द्विप्रसूच्याकार. जुळे स्फटिक हृदयाकार असतात. [ स्फटिकविज्ञान]. सामान्यपणे स्फटिकांच्या तर कधीकधी संपुंजित रूपात आढळते. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92c92194b926947-93592194b92693093e-93993593e92e93e928

येथील हवामान विषय मान्सून प्रकारचे आहे. उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४४०से. व हिवाळ्यात किमान तापमान ६०से. आढळते. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91b92494d930940-916921915

छत्री खडक : वाऱ्याच्या कार्याने प्रामुख्याने वाळवंटात आढळून येणाऱ्या विशिष्ट आकाराच्या खडकाला छत्री खडक म्हणतात. या खडकाचा वरचा भाग रुंद व बहिर्वक्र, मधला भाग चिंचोळा आणि खालचा पाया थोडासा रुंद असतो. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92d94292e93f92a93e924

अतिशय मोठे भूमिपात बहुधा भूकंपाच्या धक्क्याने वा मोठ्या पावसाने डोंगराळ भागात घडून येतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693094d92f92e93993e91593294d92a-935-917923

हा विभाग यूरोपाच्या स्तरवैज्ञानिक अभिलेखमालेतील (थरांच्या कालानुक्रमे असणाऱ्या नोंदीतील) उत्तर कार्‌बॉनिफेरसपासून पुराजीव महाकल्पाचा उरलेला भाग व सर्व मध्यजीव व नवजीव-महाकल्प यांच्याशी तुल्य आहे.  

/education/childrens-corner/92d94291794b932/फूको-घूर्णी-व-घूर्णीय-होकायंत्र

घूर्णीचा परिवलन अक्ष आणि आतील कडीचा परिवलन अक्ष हे एकमेकांस लंब असतात आणि तिन्ही परिवलन अक्ष घूर्णीच्या गुरुत्वमध्यातून जातात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91693f902921

खिंड : आडवा आलेला डोंगर ओलांडून जाण्यासाठी जी कमी उंचीची आणि अरुंद वाट असते तिला खिंड म्हणतात. कधीकधी दोन डोंगरांमधील अरूंद व खोल घळईमधून वाट जाते तेव्हा तिलाही तेथे खिंड म्हणतात. खिंड ही हिमनदीच्या किंवा नदीच्या खनन कार्यामुळे तयार होते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f91594d93294b91c93e90791f

खडक. गडद हिरव्या स्फटिकांच्या भरडकणी राशीत लाल खडे विखुरलेले असावेत तसा हा खडक असतो. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92a941933923

लाटांच्या भरणकार्यामुळे निर्माण झालेला समुद्रकाठचा भाग.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90591594d93793e90292694b932928

पृथ्वीच्या परिभ्रमण अक्षाचे होणारे आंदोलन.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f92a93f92193e92f94b93093e90791f

खडक. ग्रॅब्रो, डोलेराइट, बेसाल्ट यांसारख्या खडकांवर दाब व जलतापीय (उच्च तापमानाच्या पाण्याची) क्रिया यांचा परिणाम होऊन त्यांचे खनिज संघटन बदलते .

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92e93993e93893e917930-935-92e93e93993e93893e91793093593f91c94d91e93e928

पृथ्वीच्या संपूर्ण पृष्ठभागावर पाणी, बर्फ व जमीन यांचे आवरण आहे. त्यापैकी  सु. ७१% भाग खाऱ्या पाण्याच्या प्रचंड जलाशयाने व्यापलेला असून त्याला ‘जागतिक महासागर’ वा ‘महासागर’ म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90592f928

सूर्याचे उत्तरेकडे जाणे म्हणजे उत्तरायण व दक्षिणेकडे जाणे म्हणजे दक्षिणायन

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594190292d91793094d924

कुंभगर्त : नदीच्या पात्रातील खडकात तयार झालेला रांजणाच्या आकाराचा खळगा. नदीप्रवाहाच्या, विशेषत: वरच्या टप्प्यात, पाण्याबरोबर वेगाने वाहत आलेले दगडगोटे पात्रातील खडकावर घासू लागतात. पाण्याच्या लहानमोठ्या  भोवर्‍यांबरोबर या दगडगोट्यांनाही वाटोळी गती मिळते. त्यांच्या आणि पाण्याच्या घर्षणामुळे खडकावर वाटोळा खळगा तयार होऊ लागतो.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91c93f92c94d93093e93294d91f930-93894d92a947928

जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीच्या ईशान्येस चुनखडक आणि शेल यांच्या सु. ४२५ मी. उंचीच्या ‘द रॉक’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या उभ्या खडकावर ब्रिटिशांचा  भक्‍कम दुर्ग, पायथ्याशी गाव व ब्रिटिशांचा नाविक आणि हवाईतळ आहे.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91693e921940

खाडी : समुद्राच्या किनाऱ्यापासून आत शिरलेला चिंचोळा फाटा. किनाऱ्याचा सखल भूभाग खचून किंवा समुद्राच्या पाण्याची पातळी वाढल्यामुळे खाडी तयार होते. भरतीचे पाणी खाडीत शिरते आणि त्याबरोबर लहानमोठ्या नौका खाडीत येऊ शकतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91691794b932-93693e93894d92494d93093e91a93e-90592d94d92f93e938

नवीनच आवड निर्माण झालेल्या खगोलप्रेमींनी खगोलशास्त्रातील आपली रुची आणि ज्ञान वाढविण्यासाठी पद्धती.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/बलुचीस्तान-भूगोल-हवामान

 भौगोलिक दृष्टया याचे मध्य व ईशान्येकडील डोंगराळ भाग (खोरासान प्रदेश),कच्छी मैदान,बोलन व खोजाक खिंडींचा भाग ,समुद्रकिनारी व नद्यांच्या खोऱ्यांतील मैदानी  प्रदेश  असे  विभाग  पडतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90692b94d93093f91593e-93993593e92e93e928-91c93292893f93894d93893e930923

आफ्रिकेच्या उंच व सखल दोन्ही भागांत बशीसारखे खोलगट भाग तयार झालेले आहेत. समुद्राच्या बाजूला डोंगर उतार सामान्यतः एकदम तीव्र होतात

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594d93093f91f947936938

 भूवैज्ञानिक इतिहासाच्या एका विभागाचे नाव. काळाच्या विभागाला क्रिटेशस कल्प व त्या कल्पात तयार झालेल्या खडकांच्या गटाला क्रिटेशस संघ म्हणतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93892e94192694d93093892a93e91f940

सर्वसाधारणपणे समुद्राच्या पाण्याच्या पृष्ठभागाची पातळी म्हणजे समुद्रसपाटी.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91590192c94d93093f92f928-92a94293094d935

कँब्रियन कल्प हा सु. साठ कोटींपासून ते पन्नास कोटी वर्षांपूर्वीपर्यंतचा काल होय व कँब्रियन-पूर्व म्हणजे कँब्रियन कल्पाच्या आधीचा काल होय. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93593e93093e

भूपृष्ठाच्या संदर्भात सरकणाऱ्या हवेस वारा किंवा हवेचा प्रवाह असे संबोधिले जाते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693693f92f93e

आशिया खंडाने पृथ्वीच्या एक अकरांश तसेच एकूण भूभागाच्या एक तृतीयांश व आफ्रिकेच्या दीडपट क्षेत्र व्यापले आहे.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93593e92f94191b93f92694d930

सागरी लाटांचे खननकार्य व हवेचा दाब यांमुळे किनाऱ्यावर निर्माण होणारा भूविशेष.

समुद्रकडे व समुद्रगुंफा निर्माण होणाऱ्या चबुतऱ्यासारखी सपाटमाथ्याची भूरचना असणाऱ्या किनारी प्रदेशात काही वेळा वायुछिद्र हे भूरूप निर्माण होते. खोल पाणी असणाऱ्या समुद्रकड्यांच्या भागात समुद्राच्या लाटा पूर्ण शक्तीनिशी कड्यावर आदळतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f92e930940

मुख्यत्वेकरून कुरूविंद व थोड्या प्रमाणात हेमॅटाइट, हर्सींनाइट व स्पिनेल असणाऱ्या मिश्रणाला एमरी म्हणतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92e902917933-90691593e93092e93e928-935-91892892493e

मंगळाला उपग्रह असल्यामुळे त्यांच्या आवर्तकालावरून मंगळाचे वस्तुमान काढण्यात आले.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91c94d93593e93293e92e941916940

भूकवचाखालील घन, द्रव आणि वायू पदार्थ भूपृष्ठावर ढकलले जातात. याला ज्वालामुखी क्रिया म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f92a94d93892e93e90791f

खनिज. स्फटिक समचतुर्भुजी परंतु विरळाच आढळतात. सामान्यत: गुच्छाकार राशींच्या व तंतुमय रचना असलेल्या पापुद्र्यांच्या स्वरूपात आढळते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92691594d93793f92393e92f928

सूर्याच्या या दक्षिणेकडे सरकण्याला दक्षिणायन म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/आबायडॉस

तुर्कस्तानमधील प्राचीन स्थळ. दार्दानेल्स सामुद्रधुनीच्या अत्यंत अरुंद, मोक्याच्या जागी थ्रेसीयन लोकांनी वसविले.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90691593e93691790291793e

सूर्यासारख्या असंख्य ताऱ्यांचा समूह म्हणजेच आकाशगंगा होय.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f91f92893e

यूरोपातील सर्वांत उंच जागृत ज्वालामुखी. पूर्व सिसिलीत कातेन्या शहराच्या वायव्येस २८ किमी. हा असून मुख्य विवराचा अंत:शंकू व तुटक्या शंकूचे बाह्य विवर असे याचे दोन भाग आहेत.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92d94c91794b93293f915-90592f92893594392494d924947

अयनवृत्ते सूर्यच्या उत्तरायण—दक्षिणायनांच्या मर्यादा दाखवितात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594b92194193093e90791f-92e93e93293e

भारतातील एका प्राचीन (आर्कीयन कालीन) खडकांच्या गटाचे नाव. या गटातील मुख्य खडक म्हणजे कोडुराइट होय.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91593591a-93593f93094292a923

पृथ्वीच्या कवचाच्या हालचालींमुळे कवचाच्या खडकांस बाक येणे किंवा घड्या पडणे किंवा त्यांच्यात विभंग (मोठ्या भेगा) उत्पन्न होणे याला कवच विरूपण म्हणतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f93093f92594d93093e90791f

खनिज. स्फटिक एकनताक्ष, प्रचिनाकार, प्रचिनांवर उभ्या रेखा [स्फटिकविज्ञान].

/education/childrens-corner/92d94291794b932/वनस्पती-भूगोल-भाग-१

ह्या वनस्पतींचा विचार नैसर्गिक वर्गीकरणातील जाती, प्रजाती (वंश), कुल यांसारख्या एककांच्या भाषेत करतात अथवा वन, तृणप्रदेश, मरूक्षेत्र इत्यादींसारख्या सामुदायिक एककांच्या भाषेतही करतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/थायलंड-भूगोल

थायलंड पूर्णपणे उष्ण कटिबंधात मोडतो. देशाचा उत्तर भाग व विशेषतः दक्षिणेचा भाग चिंचोळा व लांब आहे. दक्षिणेचा भाग तेनासरीम म्हणून ओळखला जातो 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f91594d93294b91c93e90791f-1

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90692f92193e93994b

राज्याचा बहुतेक भाग कोलंबिया नदीक्षेत्रात असून फक्त आग्नेयीकडील प्रवाह वेअर सरोवराला मिळतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91690292193593f92a94d932935-2

भारत, मॅलॅगॅसी (मादागास्कर) यांसारख्यामहासागरांनी अलग  झालेल्या देशांतील जमिनीवर किंवा गोड्या पाण्यात आज राहणारे जीव सारखेच असलेले आढळतात. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91692191593e902924940932-91892192f93e

पृथ्वीच्या कवचातील अनेक खडक थरांचे बनलेले असतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91593e93292e93e92a928

कोणतीही घटना घडण्याच्या संदर्भात काल ही एक मूलभूत संकल्पना आहे. कालमापनामध्ये एखादा निर्देश क्षण म्हणजे शून्य बिंदू संदर्भ मानणे व एखादे प्रमाणित कालांतर प्रस्थापित करणे या दोन महत्त्वाच्या बाबी आहेत.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91c93f92893f93594d93993e

जिनीव्हा सरोवरातून ऱ्होन नदी जेथे निघते, तेथे हे शहर असून ‘लघु नगरींची राणी’ असे जिनीव्हाचे सार्थ वर्णन करण्यात येते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90692c94091c93e928

पश्चिम आफ्रिकेतील आयव्हरी कोस्ट देशाची राजधानी. ५० १०' उ. ३० ५८' प.; लोकसंख्या सु. ५,००,००० (१९७०).

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90993794d92393593e92f935-93094292a93e90292493093f924-916921915

भूकवचात प्रामुख्याने तीन प्रकारचे खडक आढळतात, ते म्हणजे प्राथमिक किंवा अग्निज खडक, द्वितीयक किंवा गाळाचे खडक आणि रूपांतरित खडक.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91592193294b930-92e93e93293e

भारताच्या आग्नेय किनाऱ्यालगत रामेश्वरम्‌पासून तो राजमहेंद्रीपर्यंतच्या पट्‌ट्यात व क्वचित त्याच्या उत्तरेकडील तशाच पट्‌ट्यात ठिकठिकाणी सापडणाऱ्या शैलसमूहाचे नाव.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91593e924915930940

महाराष्ट्रातील सह्याद्रीच्या दऱ्याखोऱ्यांत राहणारी एक वन्य जमात. काथोडी ह्या नावानेही ती ओळखली जाते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90690292493093093e93794d91f94d93094092f-93593e93093094793793e

आंतरराष्ट्रीय वाररेषा १८०० रेखावृत्तावरील एक काल्पनिक रेषा.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/94d93990292c-93094793793e

इ. स. १५३३ मध्ये पोर्तुगीज गणितज्ञ व भूगोलज्ञ पेद्रू नूनीश याने या रेषेची (लोबझोड्रोमिक मार्ग) प्रथम आखणी केली. स्पॅनिश भाषेत 'रंबो' म्हणजे दिशा, कोन अथवा मार्ग. यावरूनच ऱ्हंब (रम्) रेषा हे नाव रूढ झाले. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91c93f92a94d93892e

खनिज. स्फटिक एकनताक्ष, प्रचिनाकार, वडीसारखे; सामान्यतः जुळे स्फटिकही आढळतात .संपुंजित, पर्णित (पापुद्रे असलेल्या) व कणमय रूपांतही आढळते. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91a93e93094d91f

चार्ट : विशिष्ट परिस्थिती किंवा विशिष्ट घटकासंबंधीची माहिती दर्शविणारा नकाशा. उदा., हवामानाचा नकाशा. ह्यात विशिष्ट काळातील वातावरणाची स्थिती दाखविलेले असते. तापमान, लोकसंख्या इत्यादींच्या प्रमाणात वेळोवेळी होणारे बदल दाखविणाऱ्या, आलेख पत्रासही चार्ट म्हणतात. तथापि चार्ट म्हणजे मुख्यतः नाविकांसाठी समुद्रपट किंवा समुद्राचा नकाशा होय.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/सामाजिक-भूगोल-भाग-१

मानवी भूगोलाची एक मुख्य शाखा. मानवी समाजाच्या विविध पैलूंचा अभ्यास या शाखेत केला जातो. सामाजिक भूगोलाची सर्वमान्य व्याख्या अद्याप झालेली नाही.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693294d92a94d938

दक्षिण मध्य यूरोपातील पर्वतसंहती. सु. ४४० उ. ते ४८० उ. व ६० पू. ते १८० पू. या पर्वतसंहतीने एकूण सु. २,०७,२०० चौ.किमी. क्षेत्र व्यापले असून सर्वात उंच शिखर माँ ब्लाँ (माँट ब्लांक) ४,८१० मी. उंच आहे.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91591a94d91b93e91a93e-91c94193093e93893f915-93694893293892e942939

कच्छाचे बरेचसे क्षेत्र जुरासिक कालीन (सु. १८.५ ते १५.५ कोटी वर्षांपूर्वीच्या काळातील) खडकांनी व्यापिलेले आहेत. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90f92894d93894d91f94591f93e90791f

पायरोक्सीन गटातील खनिज. स्फटिक समचतुर्भुजी ,प्रचिनाकार, परंतु विरळाच आढळतात.  हे बहुधा संपुंजित, तंतूमय किंवा पत्रित स्वरूपात आढळते. 

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92e915930-93890291594d93092e923-935-93890291594d93093e902924

सूर्याचा मकर राशीत प्रवेश होण्याच्या क्षणाला मकर संक्रमण म्हणतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91c94192894d928930

पुणे जिल्ह्यातील याच नावाच्या तालुक्याचे प्रमुख ठिकाण. लोकसंख्या १४,९५२ (१९७१). हे पुण्याच्या उत्तरेस सु. ९० किमी.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90693094d200c91594592894d938949

अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांपैकी दक्षिणेकडील, मिसिसिपी नदीच्या पश्चिमेचे एक राज्य. क्षेत्रफळ १,३६,५५७ चौ. किमी.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594b93292e92893e90791f

खनिज. स्फटिक एकनताक्ष; आखूड प्रचिन. पाटनक्षम पुंजांच्या, कणमय किंवा संपुंजित रूपात आढळते.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/93593f93794193593594392494d924

विषुववृत्ताला समांतर कल्पिलेल्या वर्तुळांना ‘अक्षवृत्ते’ असे म्हणतात

/education/childrens-corner/92d94291794b932/90591594d93793e902936-935-93094791693e902936

भूपृष्ठावरील कोणत्याही बिंदूचे स्थान दर्शविण्यासाठी अक्षवृत्त व रेखावृत्त या दोन वृत्तांचा उपयोग करतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/92794d93094193592493e93093e

उत्तर खगोलात खगोलीय उत्तर ध्रुवाच्या अगदी जवळचा व ध्रुवमत्स्य या तारकासमूहातील सर्वांत ठळक तारा.

/education/childrens-corner/92d94291794b932/91594d93094b91594b90690791f-1

खनिज. स्फटिक एकनताक्ष; लांबट व बारीक प्रचिन [ स्फटिकविज्ञान]. स्फटिकांवर उभ्या रेखा असतात.

/education/childrens-corner/92d94291794b932

या विभागात भूगोल या विषयाची माहिती देण्यात आली आहे. 

या विभागात विद्यार्थीसाठी आवश्यक असलेल्या शालेय अभ्यासक्रम, विज्ञानाची पुस्तके व खेळणी, सामान्य ज्ञान, भारतीय इतिहास, कथा, कविता, गाणी या विषयांची माहिती देण्यात आली आहे.