Skip to content. | Skip to navigation

Vikaspedia


T2 2019/05/20 22:07:8.912595 GMT+0530
मुख्य / समाजकल्याण / सामाजिक जागृती / ग्रामसभेचे अधिकार
शेअर करा

T3 2019/05/20 22:07:8.917558 GMT+0530
Views
  • स्थिती: संपादनासाठी खुला

T4 2019/05/20 22:07:8.948252 GMT+0530

ग्रामसभेचे अधिकार

ग्रामसभेचे अधिकार मुंबई ग्रामपंचायत [सुधारणा] अधिनियम २००६ नुसार ग्रामसभाबाबत विशेष सुधारणा

ग्रामसभेचे अधिकार

  1. गावामध्ये काम करीत असलेल्या शासकीय – निमशासकीय व पंचायतीच्या कर्मचाऱ्यांवर तसेच त्यांच्या कार्यालयातील रोजच्या उपस्थितीवर ग्रामसभेचे शिस्त विषयक नियंत्रण असेल. अशा कर्मचाऱ्यांचे वार्षिक मूल्यमापन ग्रामसभेकडून त्यांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आणून दिले जाईल. [कलम ७ प्रमाणे]

  2. ग्रामसभा ही अशा कोणत्याही कर्मचाऱ्याकडून घडलेली नियमबाह्य गोष्ट संबंधित गट विकास अधिकाऱ्याला अहवालामध्ये नमूद करून देईल. त्यावर ३ महिन्याचे आत गटविकास अधिकारी यांनी कार्यवाही केली पाहिजे. त्यांनी मुदतीत कार्यवाही न केल्यास अहवाल जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी यांचेकडे हस्तांतरीत केला जाईल व  त्यावर ते ३ महिन्याचे आत कार्यवाही करती. [कलम ७ प्रमाणे]

  3. ग्रामसभा राज्य शासनाच्या किंवा केंद्र शासनाच्या व्यक्तिगत लाभधारक योजनेकरीता लाभधारकांची निवड करील. [कलम ८ प्रमाणे]

  4. ग्रामसभा सर्वसाधारणपणे पुढच्या सभेचा दिनांक, वेळ, ठिकाण, तिच्या अगोदरच्या सभेत निश्चित करतील. [कलम ९ प्रमाणे]

  5. ग्रामसभेस सुट दिली नसेल तर गावात काम करणारे शासकीय, निमशासकीय आणि पंचायतीचे सर्व कर्मचारी ग्रामसभेच्या सभांना हजर राहतील.[कलम १० प्रमाणे]

  6. पंचायतीकडून राबविण्यात येणाऱ्या सामाजिक व आर्थिक विकासाच्या योजना, कार्यक्रम व प्रकल्प यांना, अशा योजना कार्यक्रम व प्रकल्प यांच्या अंमलबजावणीचे काम त्या पंचायतीने हाती घेण्यापूर्वी मान्यता देणे. [कलम ८ अ (१) व विकास योजनांवर कोणताही खर्च करण्याची पंचायतीला परवानगी देणे [कलम ८ अ (२) प्रमाणे] आणि कलम ४५ पोटकलम ६ ड नुसार पंचायत विअक्स योजनावर कोणताही खर्च करण्यासाठी ग्रामसभेची परवानगी मिळवतील.

  7. ग्रामपंचायत अधिनियम १९५८ कलम ८ मध्ये सुधारणा करून [८अ] ग्रामसभेचे अधिकार व कर्तव्ये म्हणून घालण्यात आलेले आहे. ग्रामसभा गावची सर्वोच्च सभा म्हणून सबळ व्हावी या हेतूने ग्रामपंचायतीने ग्रामसभेची मान्यता घेणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. गावाचे अधिकार आजपर्यंत ग्रामपंचायती मार्फत राबविले जर होते ते आता ग्रामसभेच्या अधीन असतील.

  8. कोणतीही भूमी संपादन करण्यापूर्वी ग्रामपंचायतीने आपले मत कळविण्याआधी ग्रामसभेचे मत घेणे आवश्यक आहे. त्यासंबंधी निर्णय घेण्यापूर्वी समर्पक माहिती उदा. संपादनाचा हेतू, विस्तापित होण्याची शक्यता व विस्तापितांचे पुनर्वसन इत्यादी माहिती प्राधिकरणकडून मिळविण्याचा ग्रामसभेचा अधिकार यात अभिप्रेत आहे. [कलम ८अ (३) प्रमाणे ]

  9. ग्रामदक्षता समिती, ग्रामशिक्षण समिती, ग्रामीण पाणी पुरवठा व स्वच्छता समिती व लेखा परीक्षण समिती सारख्या महत्वाच्या समित्या ग्रामसभेने निवडावयाच्या आहेत.

  10. संपूर्ण ग्रामीण रोजगार, राष्ट्रीय रोजगार हमी योजनेखालील कामे तसेच ग्रामीण भागाशी संबंधित महत्वाचे  कार्यक्रम घेताना व त्याची अंमलबजावणी करताना वेळोवेळी ग्रामसभेपुढे अशा कार्यक्रमांची माहिती दिली पाहिजे.

  11. ग्रामसभा ही गावातील स्त्री-पुरुषांना विकास कामे व नियोजनाच्या कामात सहभागाच्या अधिकारासोबत ग्रामपंचायतीच्या कारभारावर व गावकारभाऱ्यांवर नियंत्रणाचा अधिकारही देते.

मुंबई ग्रामपंचायत [सुधारणा] अधिनियम २००६ नुसार ग्रामसभाबाबत विशेष सुधारणा

  1. विकास कामाचा आर्थिक अहवाल प्रत्येक सहा महिन्यात ग्रामसभेपुढे ठेवणे.

  2. एकूण मतदारांपैकी २० टक्के मतदारांनी आर्थिक हिशोब ग्रामसभेसमोर न ठेवल्यासंबंधी तक्रार केल्यास पंचायतीच्या सदस्याला / सरपंचाला किंवा उपसरपंचाला काढून टाकण्याचा अधिकार.

  3. आर्थिक गैरव्यवहारास ग्रामसेवक [सचिव] आणि सरपंच संयुक्तपणे जबाबदार असतील. [कलम क्र. ५७].

  4. खर्चाचा अहवाल ग्रामसभेपुढे ठेवण्यास ग्रामसेवकाने [सचिवाने] कसूर शिस्तभंगाची कारवाई.

 

संदर्भ : लोकशाहीचे बलस्थान व गावाचे व्यासपीठ : ग्रामसभा

वॉटरशेड ऑर्गनायझेशन ट्रस्ट, पुणे

3.27559055118
Kantilal kadlag May 07, 2019 03:15 PM

घराचं वाटप करण्यासाठी काय करावे व ते ग्रामपंचातीमार्फत आपल्या नावे कसे करायचे

manish purushottamrao khandait Mar 25, 2018 06:47 PM

आमच्या ग्रामपंचायत पारडसिंगा ता. काटोल जी. नागपूर ,महाराष्ट्र ,पिनकोड ४४१३०५ या गावाच्या संदर्भातून मला आज काही आपणासमोर आपले मत मांडायचे आहे .म्हणजे असे कि ,गेल्या वीस वर्षांपासून आमच्या पारडसिंगा या गावाचा विकास हा राजकारणी लोकांपायी खुंटलेला आहे .ग्रामपंचायत मध्ये आपण काही माहिती विचारण्यास गेलो असता ती माहिती योग्य रित्या दिल्या जात नाही किंवा परिपूर्ण समाधान पूर्व माहिती दिल्या जात नाही .आमच्या गावाच्या संदर्भात काही सांगायचे असल्यास ते म्हणजे असे कि आमच्या गावाची लोक हि अतिशय साधे आहे आणि त्याचाच फायदा या राजकारणी लोकांनी घेतलेला आहे .गेल्या वीस वर्षांमध्ये आमच्या गावात परिपूर्ण पाणीपुरवठा सुद्धा होत नाही आहे,. संपूर्ण गावात पाणीपुरवठा सुरळीत आणि नियमित रित्या गावातील प्रत्येक नागरिकांना मिळावा म्हणून शासनाने कोट्यावधी रुपये खर्च करून आमच्या गावाला निधी प्राप्त करून दिला .परंतु आजही आमच्या गावाची हि व्यवस्था आहे कि आठवड्यातून फक्त तीन ते चार दिवसाचं पाणीपुरवठा होतो आणि तोहि अपूर्ण अश्या पद्धतीचा होत आहे .आलेला निधी हा गेला तरी कुठे हेच कळत नाही .आमच्या गावाची लोकसंख्या १५००० एवढी आहे .परंतु आजही आमच्या गावात साधा बस्थानकावर यांत्रीकरुसाठी बसस्थानक सुद्धा नाही .आमच्या आईबहिणी ,शाळकरी मुले व मुली बिचाऱ्या भर उन्हामध्ये बस ची वाट पाहत बसतात परंतु त्यांना निवाऱ्यासाठी एक बसस्थानक सुद्धा आम्ही उपलब्ध करून देऊ शकलेलो नाही.आजही आमच्या ग्रामपंचायतीच्या इमारतीमध्ये पावसाळ्याच्या दिवसात पाणी गळतंय आमचे दुर्दैव आहे कि आम्ही ग्रामपंचायतीची इमारत हि पक्क्या बांधकामाची बांधु शकलो नाही .याचे कारण असे कि सर्व भ्रष्टाचारी बसलेले आहे आणि त्यावर वरिष्ठय अधिकाऱ्याचे कसलेही नियंत्रण नाही .गावामध्ये सन २०१६-२०१७ मध्ये संपूर्ण गावभरात सिमेंट रोड बनविण्यात आले आणि तेही निकृष्ट दर्जाचे आणि लगेच तीन महिन्यानंतर पाणीपुरवठ्यासाठी गावभरात पाईपलाईन टाकण्यात आली आणि त्यासाठी नुकतेच तयार केलेले सिमेंट रोड उखरण्यात आले .ठिकठिकाणी खड्डे निर्माण झाले असुविधा निर्माण झाल्या परंतु अजूनही रस्त्याची दुरुस्ती झालेली नाही .तसेच आमच्या पारडसिंगा या ग्रामपंचायतीचा आणखी कारनामा सांगायचा झाल्यास आता नुकतेच नाल्यांच्या कामाची सुरवात झाली परंतु तिथे सुद्धा घोळच त्या नाल्यांमध्ये जी सिमेंटची पायली वापरण्यात आली तिचा आकार सुद्धा फार लहान आहे समोर चालून अशी परिस्थिती निर्माण होईल कि सर्व अंडरग्राउंड पाइपलाइन चोक होईल व सर्व असुविधा निर्माण होईल.आजून अश्या बऱ्याच काही तक्रारी माझ्याकडे आहेत या सर्व अनपेक्षित गोष्टींवर आळा घालण्यासाठी कृपया मला आपण मार्गदर्शन करावे व याची तक्रार कोणाकडे नोंदवावी त्या अधिकाऱ्यांचा मला नाव व पत्ता विभाग याची माहिती मला मिळू शकेल काय ? जेणेकरून आमच्या गावाचा विकास होईल व होणाऱ्या नित्कृष्ट कामाला आळा बसेल .

सतिश खंडारे Feb 16, 2018 11:42 AM

आमच्या गावात नंबर 6हायवे चार पदरी रोडचे काम चालू आहे भगोरा गावातिल विकलाची जमिनिवरील मुरुम ग्रामपच्यातला नविचारता खोदून नेऊ राहिले तर त्याना अडवू शकत नाहि काय

अर्जुन पाटील Feb 04, 2018 12:18 AM

जर 14 वित्त आयोगाची केलेली कामाचि लिस्ट ओनलाईन मधे approval by च्या पुढे yes केला असेल तर ती काम झालेली असतात का? आणि त्यांचा bill pass झालेला असतो का?

Lokesh Kumar wahane Feb 01, 2018 11:01 PM

गणतंत्र दिवस के दिन ग्रामसभा में ग्रामसेवक का आना अनिवार्य है या नही यह जानकारी हमें चाहिए।
इस ग्राम सभा में ग्रामसेवक उपस्थित नहीं था

आपल्या सूचना पोस्ट करा

(वरील विषयासाठी जर तुमच्या काही प्रतिक्रिया किंवा सूचना असतील तर या ठिकाणी नोंदवा)

Enter the word
नेवीगेशन

T5 2019/05/20 22:07:9.281068 GMT+0530

T24 2019/05/20 22:07:9.287446 GMT+0530
Back to top

T12019/05/20 22:07:8.801894 GMT+0530

T612019/05/20 22:07:8.819605 GMT+0530

T622019/05/20 22:07:8.901593 GMT+0530

T632019/05/20 22:07:8.902481 GMT+0530